Ile centymetrów PIR daje podobny opór cieplny jak styropian?

Porównanie musi dotyczyć materiałów przeznaczonych do rozważanej przegrody. Płyta PIR do podłogi, płyta w folii i płyta z welonem pod tynk mogą mieć inne deklaracje. Dobranie najlepszej lambdy z jednej odmiany, a ceny z drugiej daje wynik, którego nie da się rzeczywiście zamówić. Warto zapisać oznaczenie porównywanego wariantu.

Załóżmy styropian o grubości 150 mm i lambdzie 0,036 W/(m·K). Jego opór w prostym rachunku wynosi około 4,17 m²K/W. Dla przyjętego PIR z lambdą 0,022 podobny opór wymaga około 92 mm. Wynik to grubość teoretyczna, a nie wskazanie produktu dostępnego w takim wymiarze.

Po wybraniu rzeczywistej grubości sprawdza się deklarowany opór konkretnej płyty. Dochodzi też zgodność z układem warstw i sposób montażu. Nie należy zamawiać 90 mm wyłącznie dlatego, że liczba jest bliska 92 mm; różnica może mieć znaczenie, jeśli projekt pracuje na założonym limicie.

Jeżeli w tym samym porównaniu użyjemy lambdy 0,026 W/(m·K), potrzebna grubość wyniesie około 108 mm. Taka wartość może odpowiadać określonej grupie grubości płyty elewacyjnej z welonem. Po przejściu do innej grubości należy jednak ponownie sprawdzić deklarację, bo lambda może się zmienić.

W tym przykładzie różnica między dwoma rodzajami PIR wynosi około 17 mm. To pokazuje, dlaczego hasło „PIR zastępuje styropian w stałej proporcji” jest za mało dokładne. W praktyce dobiera się wariant dostępny w konkretnym systemie i dopiero dla niego kończy obliczenie.

Dla 150 mm styropianu o przyjętej lambdzie 0,031 opór wyniesie około 4,84 m²K/W. Zrównanie go PIR o lambdzie 0,022 wymaga w obliczeniu około 106 mm. Jest to większa grubość niż w poprzednim przykładzie, choć warstwa porównywanego styropianu nadal ma 15 cm.

Podane lambdy są założeniami do pokazania metody, nie opisem każdej odmiany na rynku. W ofertach warto zestawić deklarowane opory produktów o wybranych grubościach. Takie porównanie ogranicza błędy związane z zaokrąglaniem oraz różnicą między wartością obliczeniową a deklarowaną.

Cała przegroda ma również mur, tynki, łączniki i połączenia z innymi elementami. Zmiana izolacji może wpłynąć na przepływ pary, sposób mocowania, detale przy oknach oraz zachowanie w pożarze. Współczynnik U ściany nie jest po prostu odwrotnością oporu samej płyty.

Przy istniejącej elewacji ważna jest zgodność nowych warstw z podłożem. Nie można dowolnie zastąpić materiału przewidzianego w systemie innym, nawet o równym R. Najpierw trzeba potwierdzić dopuszczony układ, a następnie sprawdzić całą przegrodę oraz zakres prac przy obróbkach.

Największy sens cieńszej izolacji może ujawnić się przy wąskim ościeżu, wejściu pod zadaszeniem albo ograniczonej szerokości przejścia. Należy jednak liczyć pełne wykończenie. Grubość kleju, warstwa zbrojona, tynk lub płyta gipsowa nie znikają wraz ze zmianą rdzenia.

Warto rozrysować oba warianty w tej samej skali. Sprawdź wysunięcie parapetu, połączenie z cokołem i miejsce na osprzęt. Jeżeli cieńszy materiał pozwala zachować poprawny detal, korzyść jest konkretna. Jeżeli niczego nie upraszcza, o wyborze może silniej decydować koszt całego rozwiązania.

Porównanie budżetu powinno dotyczyć metra kwadratowego ukończonej przegrody o zbliżonym celu cieplnym. Uwzględnij uszczelnienia, mocowania, wykończenie i robociznę. Różne formaty płyt mogą też dawać różny odpad przy tej samej liczbie okien.

Podobny opór nie gwarantuje podobnego zużycia energii w całym domu. Na rachunki wpływają pozostałe przegrody, wentylacja, instalacja i sposób ogrzewania. Zysk z zamiany jednej warstwy należy oceniać w bilansie budynku, bez obietnicy stałego procentu oszczędności dla każdego użytkownika.